باب الها هزارجشان « 1 » گرم و خشك است در درجهء دوم « 2 » . لطيف‌كننده است . هليون « 3 » گرم و تر است . سده را بگشايد و « 4 » بلغم را لطيف كند « 5 » . هشت‌دهان « 6 » چوبى « 7 » هندى است . گرم و خشك است در درجهء دوم . شكم را ببندد ؛ لطيف‌كننده ؛ شكم براند . هندبا « 8 » ، كاسنى است . سرد است در درجهء اول تمامت « 9 » . سدهء جگر بگشايد . گرمى معده را ساكن كند . هيل بويا « 10 » گرم و خشك است در درجهء دوم ؛ لطيف‌كنندهء معده . و جگر سرد را قوت دهد . غذا را هضم كند . باب اليا ياسمين گرم و خشك است . لطيف‌كننده است . كلف ببرد . خداوند صداع بلغمى و لقوه و فالج و عرق النسا را سود دارد .

--> ( 1 ) . م : هزارخشان ؛ هزارجشان : به فتح يا كسر اول و فتح جيم ، به معنى هزارفشان است كه تاك صحرايى باشد و آن بسيار بلند مىشود و بر درختهاى مىپيچيد . هزارخشان نيز گفته‌اند . ( لغتنامه ) . ( 2 ) . م : دوم . ( 3 ) . هليون : به فتح اول ، مارچوبه ، گياهى است كه آن را مارچوبه و مارگيا خوانند . دانه‌اى دارد كه لون آن سياه و بر آن نقطه‌هاى زرد باشد . ( لغتنامه ) . ( 4 ) . م : - و . ( 5 ) . م : گرداند . ( 6 ) . هشت‌دهان : به فتح اول و دال ، چوب عود ، عود هندى . ( لغتنامه ) ؛ « شيخ الرئيس گويد بهترين وى عود هندى بود كه از وسط بلاد هند آورند . . . طبيعت آن گرم و خشك است . . . و شكم ببندد . » ( قانونچه ، ص 192 ، توضيحات مترجم ) . ( 7 ) . اين كلمهء پايانى نسخهء « س » است . پس از اين چند صفحه به خطى ديگر و قلمى ديگر در باب برخى مفردات و ذكر خواص آنها آمده است كه واضحا مربوط به متن غياثيه نيست . ( 8 ) . هندبا : به كسر اول و كسر يا فتح ثالث ، كاسنى ، هندب ( لغتنامه ) . ( 9 ) . م : + در آخر درجه اول . ( 10 ) . هيل بويا : معروف است و به عربى قاقلهء صغار گويند . هيل بوا و خيربوا نيز گفته شده است . ( لغتنامه ) .